Mała Konstytucja 20 II 1919

Obrazek do tekstu

Uchwała Sejmu o powierzeniu Józefowi Piłsudskiemu dalszego sprawowania urzędu Naczelnika Państwa z 20 lutego 1919 roku (Mała Konstytucja)

W rękach J. Piłsudskiego skupiona została pełnia władzy państwowej. Ogłoszono demokratyczną ordynację wyborczą (dekret z 28 XI 1918). Jednocześnie ustalono termin wyborów sejmowych na 26 I 1919. W dniu 10 II 1919 rozpoczął obrady jednoizbowy Sejm Ustawodawczy będący konstytuantą działający w permanencji. Na ręce Sejmu J. Piłsudski złożył władzę. Konwent Seniorów zajął się określeniem ustroju państwa w okresie poprzedzającym uchwalenie ustawy zasadniczej. Projekt stosownej uchwały został podpisany przez przedstawicieli wszystkich klubów parlamentarnych. W dniu 20 II 1919 Sejm przyjął zwięzłą uchwałę o powierzeniu J. Piłsudskiemu dalszego sprawowania urzędu Naczelnika Państwa.

Ze względu na treść, akt z 20 II 1919 jest niepełną konstytucją, którą powszechnie określa się jako Małą Konstytucję. Był to jedyny tego rodzaju akt w dotychczasowych dziejach Polski.

Ustrojodawca odrzucił zasadę podziału władz przyjmując zasadę suwerenności Sejmu Ustawodawczego. Mała Konstytucja wprowadziła – z inicjatywy prawicy sejmowej – skrajną postać systemu rządów parlamentarnych z wydatnym ograniczeniem kompetencji Naczelnika Państwa.

Znowelizowany kilkakrotnie akt z 1919 obowiązywał do czasu instalacji najwyższych władz konstytucyjnych, a więc jeszcze po uchwaleniu pierwszej ustawy zasadniczej odrodzonej Polski (1921). Po objęciu urzędu Prezydenta RP przez Gabriela Narutowicza (14 XII 1922) ustała władza Naczelnika Państwa.